Gisteren is de Nederlander Pieter Wittenberg in Griekenland vrijgesproken van mensensmokkel, lid van een criminele organisatie en witwassen. Samen met 23 andere hulpverleners werd Wittenberg acht jaar door de Griekse regering vervolgd, alleen omdat hij hulp gaf aan vluchtelingen: water, eten, medische verzorging, een warm welkom. Wittenberg was 70 toen hij werd aangehouden… hij is nu 78.
Gisteren sloot David van Weel, de dubbel demissionaire minister die zowel blundert op Buitenlandse Zaken als Asiel& Migratie, een deal met de Griekse overheid om asielzoekers uit Nederland te mogen terugsturen naar Griekenland, als ze in de laatste land al zijn geweest. Dat terugsturen mocht van de Nederlandse rechter al sinds 2011 niet meer vanwege de dramatische omstandigheden waarin vluchtelingen in Griekenland worden opgevangen.
Genocide Soedan
Hulp voor vluchtelingen is dus hard nodig, zeker in Griekenland waar Soedanezen, die de genocide in eigen land ontvluchten, in de gevangenis worden gegooid, alvorens teruggestuurd te worden naar Egypte, die hen op haar beurt de grens met Soedan oversturen.
Van Weel en Wittenberg, door een ironisch toeval beide in Griekenland gisteren, maar met een wereld van verschil: in inzicht, barmhartigheid en vooral menselijkheid.
Van Weel schudde de hand van zijn Griekse migratie collega, een extreemrechtse minister die vluchtelingen bij de asielaanvraag een papier in de hand drukt dat ze de keus hebben tussen gevangenis of zelf vertrekken…
Wittenberg die op zee verdwaalde vluchtelingen zocht en probeerde te redden… en daarvoor werd gearresteerd.
Asielzoekers
Van Weel die, geheel op z’n Hollands, met de Griekse minister onderhandelt hoeveel geld hij terugkrijgt van alle asielzoekers die de afgelopen jaren in Nederland zijn opgevangen, terwijl ze in Griekenland in een kamp opgesloten hadden moeten zitten.
Wittenberg die weliswaar opgelucht was dat 8 jaar procederen hem vrijheid opleverde, maar tegelijkertijd zegt dat het onverteerbaar is dat die 8 jaar ook betekende geen hulp aan vluchtelingen. In cijfers: in die 8 jaar verdronken er ruim 5000 mensen in het Griekse deel van de Middellandse Zee…
Nog meer ironie (of cynisme eigenlijk): gisteren publiceerde de Europese grensbewaker Frontex dat “illegale migratie in 2025 met ruim een kwart is gedaald” en daarmee het laagste aantal is sinds 2021. “Het sterkst was de daling aan de Turks/EU grens”. Frontext presenteert het als succes – maar het is een cijfer met een afschuwelijk decor van duizenden doden. Elk jaar verdrinken er op dit deel van de Middellandse Zee honderden mensen; in 2022 en 2024 zelfs tweeduizend. Daar spelen de beruchte pushbacks een belangrijke rol: de Griekse kustwacht die vluchtelingen laat verdrinken door hen op onbestuurbare rubberbootjes de zee terug op te sturen.
Wittenberg wilde die wanhopige vluchtelingen helpen en werd er door de Griekse overheid voor vervolgd.
Van Weel wil van diezelfde Griekse overheid geld om asielzoekers alsnog te kunnen terugsturen: de Nederlandse vorm van pushback.
Veel cynischer kan politiek niet zijn – letterlijk over lijken.
