Deze week wordt 9/11 herdacht – terecht om stil te staan bij de duizenden slachtoffers van deze gruwelijke aanval. En ook een goed moment om stil te staan met wat er in de 25 jaar daarna is gebeurd. Een kwart eeuw “War on Terror” betekent vooral 25 lange jaren van haat.
Haat tegen iedereen die moslim is.
En als dat niet genoeg blijkt, haat tegen de migrant. Eerst omdát alle moslims gezien worden als migrant, later, nu, tegen iedereen die migrant is, moslim of niet.
Haat tegen alle asielmigranten. De haat komt van radicaal-rechts, #GeertWilders, #MarinelePen, #TomvanGrieken en zo verder, zijn ermee groot geworden. Jarenlang xenofoob beuken op asielzoekers, hen wegzetten als “tsunami”, “crisis”, en andere afschuwelijke scheldwoorden, hier niet voor herhaling vatbaar, ze hebben effect, ze boeken resultaat.
Kijk waar we nu, 25 jaar later, staan, wat ooit begon als een zogenoemde “war on terror”.
Zwart geklede demonstranten
In Groot Brittannië gaan zwart geklede, gemaskerde lieden de straat op om bootvluchtelingen met geweld tegen te houden. De politie begeleidt hen, dezelfde agenten die anders zo gretig vreedzame Palestijnse demonstranten arresteren.
Wat aan de Engelse kust gebeurt, is een kopie van het geweld door zich “bezorgde burgers” noemende fascistische lieden, tegen asielzoekers in het doorgaans slaperige Loosdrecht, Engelen, Montfort, Tholen….
Het is een kopie van het geweld hoe, onder met het wanstaltige begrip “migratie management” in Griekenland Soedanezen die de hel van de genocide in eigen land zijn ontvlucht worden opgesloten in detentiecentra.
Het is een kopie van hoe in Italië boten die vluchtelingen op de Middellandse Zee hebben gered, aan de ketting worden gelegd, alleen omdát ze mensen hebben van de verdrinkingsdood hebben gered.
Het is een kopie hoe de Belgische minister van Asiel, #AnnelienvanBossuyt, even trots, arrogant en inhumaan weigert Palestijnse studenten – die al een visum hebben! – uit Gaza te evacueren “omdat ze anders asiel aanvragen”… hoe cynisch kan haat zijn.
Het is een kopie van de Nederlandse minister van Asiel, #BartvandenBrink, actief meewerkt aan deportaties van mensen naar landen ver buiten Europa, waar mensenrechten niet bestaan.
Het is een kopie van de haat tegen migranten die de AfD voorstaat, de op racisme en fascisme gestoelde partij die dit weekeinde in Duitsland won – een cynisch toeval exact 25 jaar na de start van de “war on terror”.
En natuurlijk begon de weerzin tegen migranten niet exact 25 jaar geleden – ze kent even illustere als omstreden voorgangers: #Janmaat, #NVU, #JeanMarielePen, #FilipdeWinter… Niet alleen omstreden, maar ook bestreden.
Radicaal en extreem rechts mainstream
En in dat laatste ligt het verschil. Radicaal rechts, extreemrechts, ze zijn mainstream omdat de gevestigde, zich liberaal of christelijk noemende partijen de retoriek, soms de ideologie en zeker de voorgestelde anti-asielmaatregelen overnemen.
De asielnoodmaatregelwetten zijn bedacht door de PVV, maar worden omarmd en uitgevoerd door VVD, CDA en D66 – zelfs de zich humaan noemde ChristenUnie doet gretig mee. Het Europese deportatiebeleid, werd met acclamatie en racistisch geroep (“Send them back”) aangenomen dankzij de steun van liberalen en christendemocraten. Grenscontroles, gericht op migranten, worden bevolen door de Duitse christendemocraten, staan in een Belgisch coalitie akkoord van sociaaldemocraten, christendemocraten, Waals liberaal en Vlaams nationalistisch.
De haat tegen migranten mag verpakt zijn in zoetgevooisde woorden en aanpak, de ware aard schuilt in het “wij” tegen “zij’. #HenriBontebal oreerde tijdens de jaarlijkse H.J. Schoo lezing “Weerstand tegen migratie gaat over een verlangen naar gemeenschap, erkenning en geborgenheid.” Niet alleen is dit feitelijke nonsens van de CDA-leider. Want weerzin tegen migratie komt voort uit decennia lange politieke besluiteloosheid, de onmacht en vooral de onwil om de echte maatschappelijke problemen op te lossen: de woningnood, de stikstofcrisis, de torenhoge ziektekosten, de scheefgroei tussen inkomsten en vermogen, enzovoorts enzovoorts….
Politiek midden verliest
Kortom, weerzin tegen migratie komt voort uit alles waar de gevestigde partijen onmachtig zijn (geweest) en waar #Bontebal op deze ‘Schoo lezing’ even de verpersoonlijking was.
En wat de CDA leider doet, is wat bijna elke politicus doet: de oorzaak van dit politiek falen van het oplossen van werkelijk maatschappelijke problemen bij de migrant leggen. In plaats van stelling te nemen tegen alle weerstand tegen migranten en migratie, herhaalt Henri Bontebal de demagogie, die daarmee werkelijkheid wordt. Hij doet wat vrijwel alle politici die zichzelf christelijk, liberaal of sociaal noemen doen: herhalen van xenofobe retoriek, het kopiëren van anti-migrant maatregelen, vertaald in wetten en beleid.
Radicaal en extreemrechts hebben gewonnen, dat is het resultaat van 25 jaar “war on terror”, van 25 jaar haat. Dubbel gewonnen: ten eerste zijn hun maatregelen en retoriek gemeengoed geworden, geaccepteerd door het brede politieke spectrum. Radicaal en extreemrechts hebben het pad geëffend, de agenda gezet. Het politieke midden voert de agenda uit.
En ten tweede: ze winnen de meerderheid, pakken de regeringsmacht – alle pogingen van het politieke midden om dat te voorkomen ten spijt. Omdat de kiezer voor het origineel kiest – maar vooral omdat het politieke midden voor de kiezer heeft gefaald, de maatschappelijke problemen op te lossen waar die al zo lang om vraagt.
Vaak wordt verwezen naar het gevaar van de dertiger jaren van de vorige eeuw, de opkomst van het fascisme en nazisme. Dat klopt, maar vergeten wordt wat de oorzaken waren van die opkomst: een politiek midden dat faalde in het oplossen van maatschappelijke problemen.
Het resultaat is de even overweldigende als afschuwelijke winst van de AfD nu. En het zal daarbij in Europa niet blijven.
