#BartvandenBrink mist vandaag zijn trip naar Wenen. Daar zou deze minister van Asiel& Migratie een “deal” sluiten met Rwanda voor de Returnhub: een opvangplek voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Een mensonwaardig plan van vijf landen: Denemarken, Duitsland, Griekenland, Oostenrijk. En óók Nederland, waar een CDA minister de ranzige agenda uitvoert van JA21, PVV en al het ander radicaal rechts gebroed, inclusief de VVD van #DilanYesilgöz. Dat uitgerekend haar onbetrouwbare en leugenachtige strapatsen tot een kabinetsval dreigen, én dus tot het afblazen van vicepremier Van den Brinks reis naar Wenen, is een bizar maar ook cynisch gevolg.
Waarom uitgeprocedeerde asielzoekers 6500 kilometer hier vandaan gedeporteerd worden, in één van de kleinste, maar ook dichtstbevolkte landen van Afrika, dat al decennia in oorlog is met buurland Congo en zowel daar als in eigen land gruwelijke mensenrechtenschendingen pleegt, veroorzaker is van massale vluchtelingenstromen, en in Congo de rijke bodemschatten rooft, is één groot raadsel. Niet voor Rwanda zelf, die er met de “deal” met die vijf Europese landen honderden miljoenen euro’s aan verdient: een eerdere “deal” met Groot Brittannië leverde 750 miljoen euro op, die overigens nooit zijn betaald omdat er geen asielzoeker werd uitgezet. Het Europese Hof voor de Mensenrechten blokkeerde dat, waarna de “deal” werd afgeblazen.
Rigide en mensonwaardig
Dat Nederland, samen met Griekenland, Oostenrijk, Denemarken, Duitsland (alle met een rigide en mensonwaardig migratiebeleid) toch doorzetten, komt door de Europese Unie die de kosten dekt. Ook als die waarschijnlijk verloren gaan als datzelfde Europese Hof er een streep doorzet, met dezelfde argumenten als voorheen: je kunt geen asielzoekers naar een land sturen waar de mensenrechten niet gerespecteerd worden. En waar zelfs de ’s werelds grootste mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch is uitgezet omdat ze die mensenrechten wilde monitoren.
Maar extra cynisch in deze affaire is, dat dezelfde landen die via de Europese Unie (en dus uiteindelijk via de lidstaten en ons als belastingbetaler) die honderden miljoenen aan één piepklein landje geven om een paar honderd (sic!!) asielzoekers op te vangen, steeds vaker, steeds sterker de rug toekeren als het gaat om hulp aan ontwikkelingslanden. De kreet “opvang in de regio”, klinkt mooi. Maar niet alleen worden 2 op de 3 (bijna 70 procent) van alle 120 miljoen vluchtelingen wereldwijd al in eigen land of dat van de buurlanden opgevangen. Ook krijgen die landen daar steeds minder geld voor van de Westerse landen.
UNHCR Budget gekort
De wereldvluchtelingenorganisatie UNHCR zag haar budget sinds 2025 met één derde in elkaar storten. Ere wie ere toekomt: de Europese Unie én Nederland treffen geen blaam, zij verhoogden hun bijdragen. Maar het meeste geld is bedoeld voor noodhulp, en terugkeer. Niet voor duurzame opvang in landen waar de meeste vluchtelingen verblijven. Duurzame opvang betekent dat vluchtelingen mogen werken, onderwijs volgen, goede gezondheidszorg krijgen, gedocumenteerd worden als ze hun papieren zijn kwijtgeraakt op de vlucht. Wie “opvang in de regio” roept, zorgt ervoor dat vluchtelingen daar die menswaardige behandeling krijgen.
Dat is ook in “ons” belang, dat van het Westen. Want als vluchtelingen menswaardige bescherming en behandeling ontvangen, hoeven ze doorgaans niet verder te reizen, naar ons, dat rijke Westen. Omdat ze hun leven en toekomst ook als vluchteling kunnen opbouwen en voortzetten dichtbij huis.. Zodat ze, als het veilig wordt, snel terug kunnen. Wat iedereen die vlucht, graag wil. Dus kunnen die honderden miljoenen in een “terugkeerhub” beter, duurzamer en menselijker gestoken worden in die “opvanghubs”: de vluchtelingenkampen.
Vijf voordelen van opvang in de regio
Het ontslaat dat rijke Westen, wij dus, niet van de verantwoordelijkheid om mensen op de vlucht op te vangen en te beschermen. Zoals we dat met Oekraïense vluchtelingen doen, zorgen we dat ook andere vluchtelingen via een veilige route kunnen reizen. Door bijvoorbeeld humanitaire visa te verstrekken op onze ambassades, die toegankelijk zijn voor vluchtelingen. Dat heeft vele voordelen. 1). De asielprocedure vindt elders plaats, dichtbij (of soms zelfs in) het land waar de vluchteling vandaan komt. Dat is sneller, efficiënter, goedkoper.
2). De vluchteling weet sneller waar zij/hij aan toe is, reist mét visum en dus veilig.
3). De mensensmokkelindustrie wordt de nek om gedraaid, want is niet meer nodig.
4). Deze aanpak past binnen het Vluchtelingenverdrag van Geneve en internationale mensenrechtenverdragen.
5). Het haalt de angel uit het rechts rabiate debat, het electorale winstmodel van extreem en radicaal rechts.
Het vergt wat politieke moed, dat is waar. Maar misschien hebben wij allen dat juist nodig: politici die moed, lef hebben, die verstandige keuzes maken waar mensenrechten en menswaardigheid centraal staan. Daar wordt iedereen beter van.



