Waar bent u mee bezig, CDA minister van Asiel en Migratie? Een op christelijk en humaan grondslag gebaseerd asiel- en migratiebeleid? Of gewoon door toeteren waar de PVV in het vorige kabinet Schoof de toon voor zette?
Het laatste, zoals het er helaas naar uitziet. Eerst klakkeloos de asielnoodmaatregelwetten door het parlement jakkeren, wetten die bedacht werden door #MarjoleinFaber, de tassendraagster van PVV-leider #Geert Wilders.
En nu “terugkeerhubs” voor mensen die “niet uitzetbaar zijn”. We hoeven nog geen vijf jaar terug in de tijd toen het begrip “terugkeerhubs” op grote weerzin en weerstand stuitte bij alles en iedereen die zich een redelijke, liberale of christelijke politicus noemde. Ook uw CDA. Dat riekt naar deportatie, en terecht. De verbijstering toen Groot Brittannië een deal wilde sluiten met Rwanda – en de opluchting toen dat van het Europese Hof van de Mensenrechten niet door mocht gaan.
Nog geen drie jaar geleden…
Electorale druk
Maar de electorale druk hijgt in de nek: in pogingen om radicaal- en extreemrechts de wind uit de zeilen te nemen, wordt zowel de xenofobe retoriek als de daarbij behorende rigide maatregelen gekopieerd. Ook als het om een “terugkeer hub” gaat, ook als dat feitelijk deportatie is.
Waarom, #BartvandenBrink, mag nu wel wat eerst niet kon? Is dat onderdeel van christelijke draaikonterij? De farizeeër die zich heeft genesteld bij het CDA?
Mensen die niet kunnen of willen worden uitgezet, zijn een probleem. Niemand zal dat ontkennen. Het gaat in Nederland naar schatting – niemand weet dat zeker – om 50.000 mensen, dat is een grote groep.
Een oplossing vinden die recht doet aan menswaardigheid, aan rechtvaardigheid (zowel voor de samenleving als voor de betrokkenen), is verduiveld moeilijk. Omdat het in de eerste plaats om mensen gaat, en in de tweede of misschien volgende plaats om het aantal.
Maar als het over mensen gaat, is de oplossing gevoelig, in ieder geval electoraal. Dan moet worden gezocht naar soms legalisatie, soms diplomatieke harde zetten als landen van herkomst niet meewerken, soms accepteren dat barmhartigheid geen taboe is, het staat notabene in de bijbel #BartvandenBrink.
Gooi maar over de heg
De oplossing is niet: gooi maar over de heg in een land ver buiten Europa. Geef de machthebbers een flinke zak geld: de Britse regering had er ruim 300 miljoen euro (sic!) voor over om Rwanda uitgeprocedeerde asielzoekers te laten opnemen. En verkondig in eigen land, hier dus, dat de mensenrechten gegarandeerd worden.
In het lijst van landen dat nu rondgaat, Kenia, Uganda, Oezbekistan, Rwanda, Uganda, worden mensenrechten structureel met voeten getreden. In het ene land meer en anders dan het andere, maar Rwanda, Uganda en Oezbekistan staan in de wereldlijst van Freedom House als “not free” en Kenia als “partly free”.
Niemand zal dat controleren als de deal eenmaal gesloten is. Ambassades ter plekke zullen lippendienst bewijzen zoals ambassades doorgaans doen (anders worden ze gesloten/diplomaten uitgezet).
Maar wat structureel veel ernstiger is, is dat migranten en migratie niet alleen de speelbal zijn geworden van extreem- en radicaal rechts, maar ook van het zogeheten politieke midden: de liberalen van de VVD en de christelijke lieden van het CDA. Asielnoodmaatregelwetten waar illegaliteit strafbaar wordt gesteld, gezinshereniging voor oorlogsvluchtelingen onmogelijk, rechtsbijstand bijkans afgeschaft, asielprocedures ingekort.
Wat structureel veel ernstiger is, is dat migranten en migratie het thema is waarmee extreem- en radicaal rechts aan de haal zijn gegaan. En die partijen vertonen een hoog “rupsje nooit genoeg” omdat ze weten dat ze electoraal scoren. Luister en kijk maar naar JA21, FvD, #MonaKeijzer, BBB, PVV: nu de asielnoodmaatregelwetten zijn aangenomen, de “terugkeer hubs” een normaal begrip zijn en het parlementaire debat, komt de volgende stap: remigratie.
De VVD zal de eerste partij zijn die dat begrip remigratie ‘salonfähig’ maakt, zoals ze dat de afgelopen jaren deed – ook al betekent dit, o ironie, dat de eigen partijleidster dan wordt geremigreerd, want tja, naar Nederland gekomen met gezinshereniging… En het CDA, #BartvandenBrink, zal volgen, om electorale redenen.
Streng maar rechtvaardig holle kreet
Het migratiebeleid is zoals de slang die zijn eigen staart op eet. Hoe meer wordt toegegeven aan “streng maar rechtvaardig” , hoe holler die kreet wordt, waarmee asielbeleid jarenlang aan de kiezer is verkocht. Asiel en migratieaanpak hebben allang niets meer te maken met een rechtvaardig, humaan en standvastig beleid, omdat ze gedicteerd wordt door extreemrechtse en radicaal rechtse agenda’s. Die vervolgens worden gekopieerd en uitgevoerd door wat eens het politieke midden was.
De ironie is dat dat politieke midden daarvoor niet wordt beloond, electoraal al helemaal niet: dat is de slang die haar staart opeet. Sterker nog, elke afgekondigde maatregel leidt tot de roep vanuit extreem/radicaal rechts op nóg strenger, nog inhumaner, nog onrechtvaardiger. Niet alleen omdat ze dat écht wil, maar vooral omdat het electoraat oplevert.
Maar behalve de ironie is er ook het cynisme. In al die migratiemaatregelen gaat het niet over hoe de samenleving er echt uit kan zien, met migratie, hoeveel, waar en vooral met wie. Want mensen, de migranten, daar het gaat niet over.
